Ayurveda PDF Yazdır E-Posta

Ayurveda, kelime anlamı olarak (Ayur) yaşam ve (Veda) bilgi, yani yaşam bilgisi demektir. Saf bilgi anlamına gelen Veda bilgisi, yaşamın her alanında mükemmel gelişmeyi amaçlar. Sağlıklı ve uzun yaşamın sırlarını Ayurveda, günümüze uygulanmış en eski, mükemmel ve bütünsel bir tıp sistemidir. Prensipleri evrensel ve her zaman geçerlidir. 

 

Daha Mutlu ve Daha Uzun Yaşam

 Ayurveda ifadesi aynı zamanda insan hayatının çok eski geleneksel bilgisinin gerçek programlarına dayanmaktadır. O, hayatın farklı yönleri için bir dizi yaklaşımlar sunan kapsamlı bir doğal tıp sistemini tanımlamaktadır. Bu farklı yaklaşımlar birlikte ele alındıklarında, mükemmel sağlığı ve uzun ömrü yaratma yeteneğine sahiptirler.Amaçları hayatı uzatmak, mükemmel sağlığı yaratmak ve hastalıkları, bozuklukları vücuttan uzaklaştırmaktır.

Ayurveda'nın esas önemli noktalarından biri de insanı, beden ve zihinle bir bütün olarak görmesidir. Ve onun tüm unsurlarını bir arada uyumlu ve dengede tutmaya çalışmasıdır. Bu sistemin en önemli noktalarından biri de, sağlığı korumanın, tedavi etmekten daha önemli olduğudur. Ayurveda'nın esas amacı sadece bireyin sağlığını geliştirmek değildi, fakat aynı zamanda toplumun sağlığında bir bütün olarak olumlu bir etki yaratmaktı. Üzerinden çok zaman geçtiği halde değerinden kaybetmeyen , geleneksel Ayurveda metinleri, hastalığın varlığının bilinmediği eski bir uygarlığı tanımlamaktadır. Bugün bile Ayurveda , hastalığı önlemek kadar, iyi sağlığı sürdürme, geliştirme ve onarma hizmeti vermektedir.1970 li yılların sonlarında, Maharishi Mahesh Yogi, önde gelen Ayurveda hekimlerini bir araya toplayarak, onların bilgeliklerini paylaşmak, değişik aile geleneklerinin güvenilir ve denenmiş tedavi yöntemlerini bütünleştirmek ve bilginin bölünmüş alanlarını orijinal bütünlüklerine göre onarmak için, bir girişim başlattı.

Eski geleneksel Veda metinlerinin tavsiye ettiği bir takım ilave tedavi edici yaklaşımlar sistemli olarak Maharishi'nin Sağlığa Vedik Yaklaşımına dahil edilmişlerdir. Bu dahil edilen bilim dalları, Meditasyon, Yoga, Veda Mimarisi, Veda Astrolojisi ve aynı zamanda Veda seslerinin sistemli uygulanmasıdır. Bütün bu dahil edilen farklı bilim dallarını bütünleştirmek için yapılan bu öncü çalışmada, önde gelen Veda uzmanlarından ve aynı zamanda da batılı doktorlar ve bilim adamlarından gelen bilgiler içerilmektedir. Bu, Ayurveda’nın bütünleşmiş, bütüncül şeklinin - Maharishi Ayurveda – bilimsel olarak incelenmesini ve onun modern bilime uygunluğunun teyit edilmesini mümkün kılmıştır.

Üç Dosta

Ayurveda'nın nasıl çalıştığını anlamak için, önce doşa denilen üç temel biyolojik prensibi anlamak gerekir:Nedir bu Doşha'lar? Doşha'lar, Ayurveda'da çok önemli bir nokta, bireysel psiko-biyokimyasal özellikler grubu ve kişiye özgü beden tipleridir. Her insanda egemen olan bir, bazen iki, hatta ender olarak üç doşha vardır. Bu doşha'lar kişiye bütün önemli özelliklerini verirler, böylece hiç kimse bir diğerinin aynı olmaz. Eğer bu doşha'lar dengeden çıkar, artar veya azalırsa hastalıkların yolu açılmış olur.Mükemmel bir sağlık için kişinin kendi beden tipini, yani doşha tipini bilmesi çok önemlidir. Nedeni de bir beden tipi için iyi olabilecek bir yiyecek bazılarımız için bir olay olabilir. İşte bu yüzden bazılarımız yazı sever, bazılarımız kışı; kimimize dondurma zevkli gelir, kimimize ise dokunur. Bazen canımız çorba ister, bazen de tost. Nasıl oluyor bu olay? Bir bardak sütte, kim içerse içsin, 120 cal. vardır. Ama bazılarımız onu içerse yağ depolar, bazılarımızda enerjiye dönüşür. Bazıları ise kemikte Ca++ depolar, bazısı idrarla dışarı atar, bazıları ise böbrek taşına dönüştürür, üstelik aynı kalsiyumu. Doşha tipimizi bilmek, kendimizi anlamak, aynı maddelere neden farklı cevaplar verildiğini kavramak için bu nedenle önemlidir. Bir diğer nokta da, bir beden tipi her hastalığa yatkın değildir. Bazı hastalıklar ise kolay oluşmaktadır. Bir üçüncü nokta da, tedavide beden tipini bilmenin önemli oluşudur. Çoğumuz biliriz ki aspirin herkesin ağrısını kesmez veya midesi ağrıyan her kişiye antiasit verilirse bir gruba iyi gelirken, diğerine pek yararı olmaz. Auyrvedik felsefe beş element, ve dosha olarak adlandırılan üç dinamik gücü biçimlendirmen için çifterli olarak kombine edilir. Dosta demek değişim içinde olan demektir, çünkü doshalar sürekli olarak dinamik bir dengede, birinden diğerlerine hareket eder. Doshalar temel yaşam güçleri veya biyolojik mizaç. Doshalar sadece canlı formlarda bulunur ve yaşamın oluşmasını sağlayan şey onların dinamik temelleridir.Doşaların doğal bir kapsama alanı içinde işlediğini anlamalıyız. Doşaların dengesini Vata, Pitta ve Kafa'nın sabit bir oranı olarak düşünmemeliyiz. Üç doşa kendi aralarında değişen durumlara göre tepki gösterirler. Bu, sürekli ve aşırı derecede dinamik düzenleyici bir faaliyettir. Bedenimiz sürekli olarak kendini yenilemektedir.Zehirli, zihni ve bedeni aşırı yükler

Çevremizle sürekli etkileşiyoruz. Havadan ve yediğimiz besinlerden içimize zehirli maddeler alıyoruz. Bunlar daha sonra hücreler ve dokular tarafından emilmektedir. Besinlerimizin yanlış sindirimi, olumsuz ruhsal durumlar ve duygusal baskı, zehirli maddeler üretebilir. Bu zehirli maddeler, sağlıklı metabolizmayı ve sağlıklı işleyiş için gerekli olan hücrelere besin teminini engeller. Bu, organlarımızın normal verimliliğini azaltır. Bir doşa dengesizliği ile birleşmiş olan bu birikintiler (toksinler) hemen hemen bütün hastalıklardan sorumludur.Ayurveda’da, yaratılıştaki her şey kendi yapı türüne sahiptir. Her bireyin kendisini diğerlerinden ayıran özel bir bedensel ve ruhsal yapısı vardır.Bu prensiplere aşina olduktan sonra, yeni başlayan birisi dahi kendi metabolizmasını, davranışlarını, huylarını ve karakterini anlamaya muktedir olabilecektir. Bu üç doşa (VATA, PİTTA, KAFA) bütün bedensel işlevlere temel teşkil eden ve onları düzenleyen prensiplerdir. Bu doşha'lar temel olarak beş elementten boşluk, hava, su ateş ve topraktan oluşurlar. Bu üç doşa her insan bedenini yaratan ve onun işlevlerini düzenleyen enerjilerdir.Aurveda uzmanlarıa göre üç enerji şekli olan ,VATA, PİTTA ve KAFA yalnızca insan fizyolojisinde değil aynı zamanda tüm yaratılıştaki en ince güçlerde de bulunur. Üç doşanın ince enerjilerinin düzenli etkileşimi, dış dünyanın tüm yönlerinin doğmasını sağlar.Ayurveda uygulayıcıları, bedensel yapıları, duygusal durumları, diyeti, mevsimleri ve günlük zamanı inceleyerek hangi doşanın ağır bastığını tanımlayabilirler

Her şeyin fizyolojimiz üzerinde bir etkisi vardır, ister yiyecekler veya diğer duyular yoluyla kazanılan deneyimler, üç doşayı etkilerler. Eğer kırmızı rengi görüyorsanız, bu duyu görüntüsü Pitta'yı arttıracaktır. Tatlı bir şey yemek Kafa’yı arttırır. Yeterince dinlenmediğimizde Vata artar. Doşalar aynı zamanda iç uyaranlar tarafından etkilenirler. Sinirlilik Vata'yı arttırır, saldırgan düşünceler Pitta düzeyini yükseltirler. Sevecen düşünceler Kafa'yı uyarırlar.

Üç Doshayı oluşturan beş elemantin kombinasyonu

 

Vata: Kavramsal olarak boşluk ve hava elementlerinden oluşmuştur. Boşluk ve havanın oranları Vatanın ne kadar aktif olduğunu belirler. Boşluğun (uzayın) miktarı, hız (momentum) kazanmak için havanın yeteneğini etkiler. Bedende vata harekttir (boşluk ve hava arasındaki etkileşim) ve kendisini sinirlerin içtepkisinin, havanın, kanın, besinlerin, atıkların ve fikirlerin hareketi olarak canlı varlıklarda gösterir. Vücutta enerji ve hareketi sağlar, sinir sistemini çalıştırır. Konuşma, duyu organları ve hareket organları, nefes alıp vermek, bağırsak ve idrar yolu hareketleri hep bu doşha'ca yönetilir.Vata Özellikleri: değişken, kuru, hafif, soğuk, küçük, hareketli, sert ve diğer doşha'lara liderlik etmesidir. soğuk, hafif, düzensiz, hareketli, ince, kuru ve pütürlü.

 

 

Vata güçlerindeki artış; Vata Doşha'yı Arttıran Faktörler:

Aşırı uyanıklık, yetersiz uyku, korku, endişe, heyecan halleri, aşırı beyin faaliyetleri, doğal ihtiyaçların giderilmemesi, yolculuk, açlık, aşırı kuvvetli rejimler, kuru, hafif, acı, buruk tatsız yiyecekler, aşırı kilo kaybı, mevsimlerin değişme dönemleri, sabah erken ve öğleden sonra saatleri, 60 yaş döneminde olmak, kuru, soğuk, rüzgarlı hava. uykusuzluk, dinlememe, kuruluk, kabızlık, ağrı, endişe, gaz, üşüme, kasların seyirmesi gibi durumlar olur. Örneğin soğuk ve rüzgarlı hava, gaz.
sinirlilik, yüksek tansiyon, gaz ve endişeye neden olur. Vata Güçlerindeki azlık; sinir kaybına, tıkanıklılığa, kabızlığa ve düşüncesizliğe neden olur.  

 

ElementHava ve uzay
Bedendeki yeriKolon/üreme organları
GöreviHareket
Günün Saatleri02:00 – 06:00
14:00 – 18:00
MevsimSonbahar sonu/Kış
ÖzellikleriKuru, hafif, soğuk, ince, hareketli, kaba, açık, çabuk, esnek
Zihinsel ayırıcı nitelikleriHareketli zihin, zayıf hafıza,yüzleşmekten sakınma, faal,duyarlı, yaratıcı uğraş, kendisini baskı altında tutar, kolay yorulma
Bedendeki görüntüleriGayret, solunum, her türlü hareket, dolaşımı destekler, bedensel atıkların yok edilmesi

Pitta: (Ateş ve nemlilikten oluşur) Özellikleri, sıcak, keskin, hafif yağlı, hafif sıvı, asidik, acı, ekşi, kokulu, bağırsakları boşaltıcı etkisi vardır. İştah, susuzluk hissi, ısı dengesi, görme, cilt rengi ve yapısı. Bu doşha dengede olmazsa aşırı sıcaklık hissi, cilt problemleri, ülser, görme problemleri, kötü koku, kızgınlık, aşırı acıkma, susama, yüzde kızarıklık, terleme oluşur.

Pitta Doşha'yı Arttıran Faktörler:

Aşırı konuşma, düşünce ve faaliyet, aşırı güneş ışını, sıcak, asitli yiyecek ve içecekler, kızgınlık, kıskançlık, acı, keskin, ekşi ve tuzlu, sıcak yiyecekler, öğlen ve gece yarısı saatleri ve sıcak hava.

 

ElementAteş ve su
Bedendeki yeriBedenin ortası, kalp, midenin alt kısmı, karaciğer, safra kesesi, dalak, ince bağırsak.
GöreviMetobolizma
Günün Saatleri10:00 – 14:00
22:00 – 02:00
MevsimYaz, sonbahar başı
ÖzellikleriSıcak, keskin,sıvı, az yağlı, ekşi
Zihinsel ayırıcı nitelikleriZeki ve çabuk, fakat çok çabuk kızar
Bedendeki görüntüleriGörme, sindirim, sıcaklık, deri rengi açık, susama, iştah, bedenin esneklik ve eğilip bükülme yeteneği, zihinsel yetenek.

 

Kapha: (Su ve topraktan oluşur) Özellikleri, yağlı, soğuk, ağır, yumuşak, parlak, sağlam ve tatlılıktır. Vücuda kuvvet ve destek verir, cesaret verir, bağışlama, iyileşme gücü verir. Anormal, fonksiyonlarda ağırlık, şişmanlık, aşırı yavaşlık, donukluk, depresyon, alerji, kaşıntı, aşırı uyku verir.

Kapha Doşha'yı Arttıran Faktörler:

Aşırı dinlenme ve uyku, gündüz uykusu, yetersiz günlük faaliyet, yetersiz fiziksel ve zihinsel çalışma, aşırı yemek, ağır-yağlı, soğuk-ekşi, tatlı-tuzlu yiyecekler, çocukluk çağı, sabah-gece saatleri, soğuk-yağışlı hava. Dengede olmazsa astım, allerji, romatizma, şişmanlık gibi durumlar ortaya çıkabilir.
Kişiler sadece bir doşha tipli olabileceği gibi, iki, hatta üçlü de olabilirler. Böylece çift özellikli dediğimiz bireyler oluşur. Örneğin; Vata-Pitta olan bir kimsede kışın rüzgarlı soğuk bir havada, buruk, soğuk yiyecekleri yediği zaman, seyahatte Vata özelliklerini arttırıp, uykusuzluk, heyecan, kas seğirmesi, sinirlilik olabilir veya aynı kişide yazın öğlen ciltte kızarıklık, sivilceler, mide yanması gibi durumlar olabilir. Veya Kapha bir kimsede ilkbaharda astım-allerji görülebilir.
İşte kişi kendi beden tipini bilirse ve hangi doşha'sı arttığında ne gibi hastalıklara zemin hazırladığını bilirse, doşha'sını dinleyerek, artmış doşha'yı pasifize ederek, daha ilgili hastalıklar ortaya çıkmadan sağlığını koruyabilir veya bir hastalık ortaya çıkmadan onu daha köklü bir şekilde onarabilir.

 

ElementSu ve toprak
Bedendeki yeriBaş ve solunum organları, bedenin üst kısmı
GöreviYapı ve madde
Günün Saatleri06:00 – 10:00
18:00 – 22:00
Mevsimİlkbahar
ÖzellikleriAğır, serin, yumuşak, akıcı, tatlı, katı yağlı, yavaş
Zihinsel ayırıcı nitelikleriAğır, serin, yumuşak, akıcı, tatlı, katı, yağlı, yavaş
Bedendeki görüntüleriBedenin ve organlarının esnekliğinin sağlanması, bedenin dengesi, sağlamlık, sabır, güç,dayanma, cesaret, cömertlik, eklemlerin korunması

Ayurvedik Masaj

Ayurveda masajını anlamanın temeli prana’yı anlamaktan geçer. Bedende prana dan daha güç algılanan başka bir şey yoktur. Düşünme benzeri güç algılanan mental işlem bile kavranır, anlaşılır ya da değerlendirilebilir. Prana gibi ya da pranayla değil. O beden/beyine yetki ve güç verir ve ruhla yakın ilişki içerisindedir. Prana Ayurveda da üç mizaç ya da dosha olarak kendisini gösterir.  Pranayı ve onun bedendeki beş katmanını iyice anlamadan Ayurvedik masaj terapik bir bilim olarak anlaşılamaz. Hint Vedik geleneğinden gelen çok sayıda metod gibi, Ayurvedik sistemden gelen masajın tanıtımı, onun gerçek bir iyileştirme (şifa) terapisi yaptığı genellikle güç algılanan yönü olmasından dolayı hep göz ardı edilmekte ve eksik anlatılmaktadır. Bu gizemler Ayurveda masajını tıbbi bitkiler ve yağların kullanımıyla birlikte diğer beden çalışması uygulamalarından ayrı tutmaktadır.Ayurvedik terapiler genellikle, yapıcı-onarıcı (geliştirme) ve azaltma (düşürme) diye iki farklı kola bölünebilmektedir. Yapıcı terapiler hastanın kuvvetini artırmak için tasarlanmıştır.  Azaltıcı terapiler çok karmaşıkdırlar ve doshaların dengezisliğini ortadan kaldırmak için tasarlanmıştırlar. Azaltıcı terapi, yenilenmek ve güçlendirmek amacıyla sistemi hazırlamak ve temizlemek için genellikle yapıcı terapilerden önce yapılır. Ayurvedik masaj hem sistemi güçlendirmek hem de sistemdeki fazlalığı azaltmak ve temizlemek için kullanılabilir.     

Bir masaj yapmanın amacı ne olabilir?
Rahatlamak mı? Gerginlikleri gevşetmek mi?
Bedeni güçlendirmek mi?
Toksinlerin serbest kalmasına yardımcı olmak mı?
Kasları ve yağ dokuyu beslemek mi?
Üç doshayı geliştirmek ve dengelemek mi?
Doshaların birini dengelemek mi?
Masajı önemli bir azaltıcı terapinin parçası olarak mı kullanırsınız?
Masajı güçlendirici bir masajın parçası olarak mı kullanırsınız?
Derin yumuşak dokuyu gevşetmek ve açmak için mi?
Tuzakçı duygular ve hisleri serbest bırakmak mı?

Yukarıdaki herhangi bir sebep için kişinin yapısının saptanması (prakruti) gerekir, daha sonra kişinin mevcut durumu yani o anki durumunun (Vakruti) belirlenmesi gerekir. Bir masaj yapmanın amacı Prakruti ve Vakruti karşılaştırmasından ortaya çıkan duruma göre tanımlanmalıdır. Bu bilgiye göre bir Ayurvedik terapi belirlenebilir. Terapik nedeni ya da amacı anlamadan Ayurvedayı uygulamaya çalışmak sadece yapmak için yapılmış olmaktan başka bir şeye benzemez.        

Ayurveda da bir masaj yapmak için dört temel nedeniniz/amaç vardır:

Û      Toksinleri ya da fazlalıkları elemine etmek,
Û      Temizleme, arındırma
Û      Gençleştirme
Û      Güç-kuuveti muhafaza etmek ve desteklemek.  Yukarıdaki bilgilerler ışığında, masajla birisini iyileştirmek ve bunu düşüncede gerçekleştirmek için anlaşılması ve göz önünde bulundurulması gereken çok sayıda faktör bulunmaktadır.

Ayurvedik masaj terapik yönüyle Batı masajlarından çok daha fazla ilerlemiştir. Batı masajı teknikte çok sert-şiddetli ve bu bakımdan daha bilimsellik doludur. Fakat, onun medikal etkinlik temeli Ayurveda da kullanılan masajdan çok daha azdır.  Bu herşeyden önce, bireysel gereksinimlere göre üç doshanın dengesini sağlamak için bitkileri, yağları ve kokuyu kullanır ve marma noktaları ve pranayı kontrol eden nadi meridiyen sistemini tümüyle anlatmayı sağlamaktadır.


Öğr.Gör.Nihat AYÇEMAN, M.Sc.
Akdeniz Üniv.Beden Eğitimi ve Spor YO.
Bu e-posta adresi spam botlar tarafından korunmaktadır, Görüntülemek için javascript açık olmalı.


 

 

Copyright © Masaj ve Doğal Terapiler Derneği - MADOTED - E-Mail: info@madoted.org